وبلاگ
انواع ابزارهای اندازه گیری در صنعت
ترمومتر تماسی چیست و چگونه کار میکند؟
مقایسه ضخامت سنج دیجیتال و آنالوگ
چرا ضخامت سنج روی سطح زنگ زده خطا نشان می دهد؟
اگر ضخامت سنج روی سطح زنگزده عددهای متفاوت، ناپایدار یا غیرواقعی نشان میدهد، لزوماً مشکل از خود دستگاه نیست. زنگزدگی، پوستههای سطحی، زبری و خوردگی میتوانند شرایط اندازهگیری را تغییر دهند و باعث کاهش دقت شوند. این موضوع بهخصوص در اندازهگیری ضخامت قطعات فلزی خوردهشده اهمیت دارد؛ زیرا دستگاه باید بتواند سطح مناسب و سیگنال قابلاعتمادی دریافت کند. در ادامه بررسی میکنیم چرا زنگزدگی باعث خطا میشود، چه عواملی این خطا را بیشتر میکنند و برای دستیابی به نتیجه دقیقتر چه کاری باید انجام داد.
زنگزدگی چگونه روی اندازهگیری ضخامت اثر میگذارد؟
زنگزدگی معمولاً سطح فلز را از حالت صاف و یکنواخت خارج میکند. ایجاد پوسته، حفره، خوردگی و ناهمواری باعث میشود تماس سنسور با سطح اصلی فلز بهخوبی انجام نشود.
در چنین شرایطی، دستگاه ممکن است بخشی از لایه زنگزده یا فضای بین سنسور و سطح را نیز در اندازهگیری دخیل کند و نتیجهای متفاوت از ضخامت واقعی فلز به دست آید.
چرا سطح زبر باعث ناپایداری عدد ضخامت سنج میشود؟
سطح زبر، تماس یکنواختی با پرُب یا سنسور ایجاد نمیکند. در نتیجه ممکن است در یک نقطه عدد قابل قبول باشد و با جابهجایی چند میلیمتری سنسور، مقدار دیگری نمایش داده شود.
این مشکل در قطعاتی که خوردگی شدید یا حفرههای عمیق دارند بیشتر دیده میشود. بنابراین اندازهگیری یک نقطه بهتنهایی برای قضاوت درباره ضخامت چنین قطعهای کافی نیست.
آیا ضخامت زنگزدگی با ضخامت فلز اشتباه گرفته میشود؟
بسته به نوع ضخامتسنج و روش اندازهگیری، وجود لایههای سطحی میتواند روی نتیجه اثر بگذارد. به همین دلیل باید مشخص شود دستگاه برای اندازهگیری ضخامت فلز یا اندازهگیری ضخامت پوشش استفاده میشود.
برای مثال، ضخامتسنج پوشش برای بررسی لایههایی مانند رنگ و پوشش روی فلز طراحی شده است، در حالی که ضخامتسنج اولتراسونیک میتواند برای اندازهگیری ضخامت دیواره برخی قطعات مورد استفاده قرار گیرد. انتخاب روش صحیح اندازهگیری، اولین قدم برای جلوگیری از برداشت اشتباه از عدد نمایشدادهشده است.
نقش کالیبراسیون در اندازهگیری سطح زنگزده
کالیبراسیون صحیح دستگاه یکی از عوامل مهم در دستیابی به اندازهگیری قابل اعتماد است. قبل از شروع کار، بهتر است دستگاه طبق دستورالعمل سازنده و با استاندارد مناسب بررسی و تنظیم شود.
اگر دستگاه روی سطح سالم و استاندارد عدد درستی نشان میدهد اما روی قطعه زنگزده دچار نوسان میشود، احتمال دارد مشکل از شرایط سطح و روش اندازهگیری باشد، نه الزاماً خرابی دستگاه.
آیا تمیز کردن سطح میتواند خطا را کاهش دهد؟
در بسیاری از موارد، آمادهسازی مناسب سطح میتواند به بهبود اندازهگیری کمک کند. اگر لایههای شل زنگ، پوسته یا آلودگی روی سطح وجود داشته باشد، حذف آنها میتواند تماس سنسور با سطح را بهتر کند.
البته نباید بدون توجه به نوع قطعه و هدف اندازهگیری، سطح را بیش از حد تراش داد؛ زیرا ممکن است خود عملیات آمادهسازی باعث تغییر ضخامت واقعی قطعه شود.
چند بار اندازهگیری کنیم؟
در سطح زنگزده بهتر است به یک اندازهگیری اکتفا نشود. چند نقطه نزدیک به هم را بررسی کنید و تغییرات عدد را در نظر بگیرید.
اگر اعداد اختلاف زیادی دارند، این موضوع میتواند نشانه ناهمگونی سطح، خوردگی موضعی، تماس نامناسب سنسور یا شرایط نامناسب اندازهگیری باشد.
عوامل مؤثر بر خطای ضخامتسنج روی سطح زنگزده
| عامل | مشکل ایجادشده | تأثیر احتمالی روی هزینه و زمان | راه پیشگیری |
|---|---|---|---|
| زنگزدگی شدید | تماس نامناسب سنسور | تکرار اندازهگیری | آمادهسازی مناسب سطح |
| پوستههای زنگ | ایجاد فاصله بین سنسور و فلز | افزایش زمان بررسی | حذف پوستههای سست |
| سطح زبر | نوسان عدد | نیاز به اندازهگیری نقاط بیشتر | انتخاب نقطه مناسب |
| خوردگی عمیق | ضخامت واقعی در نقاط مختلف متفاوت است | افزایش زمان بازرسی | اندازهگیری چند نقطه |
| کالیبراسیون نامناسب | نمایش عدد نادرست | احتمال تصمیمگیری اشتباه | کالیبراسیون قبل از کار |
| سنسور نامناسب | دریافت سیگنال ضعیف | تکرار تست یا تعویض تجهیزات | انتخاب سنسور متناسب با کاربرد |
چگونه روی سطح زنگزده اندازهگیری دقیقتری داشته باشیم؟
برای افزایش قابلیت اعتماد نتایج، ابتدا باید شرایط سطح بررسی شود. محل اندازهگیری باید تا حد امکان از پوستههای سست، آلودگی و زنگزدگی جداشونده پاک شود.
سپس دستگاه باید با روش مناسب کالیبره شده و سنسور بهدرستی روی سطح قرار بگیرد. انجام چند اندازهگیری در نقاط مختلف نیز کمک میکند مشخص شود کاهش ضخامت مربوط به یک نقطه خاص است یا در بخش گستردهتری از قطعه وجود دارد.
آیا هر ضخامتسنجی برای سطوح زنگزده مناسب است؟
خیر. انتخاب دستگاه به نوع فلز، میزان خوردگی، هدف اندازهگیری و روش مورد استفاده بستگی دارد. برای بررسی ضخامت دیواره قطعات خوردهشده، نوع دستگاه و سنسور باید متناسب با شرایط قطعه انتخاب شود. در مقابل، اگر هدف بررسی ضخامت رنگ یا سایر پوششهای سطحی باشد، باید از دستگاه مناسب اندازهگیری پوشش استفاده شود.
خرید ضخامت سنج
اگر قصد خرید ابزار اندازه گیری از جمله ضخامت سنج را دارید، انتخاب دستگاهی با دقت بالا، محدوده اندازهگیری مناسب و کیفیت ساخت مطلوب اهمیت زیادی دارد. ضخامت سنجها از تجهیزات پرکاربرد در بازرسی فنی، کنترل کیفیت، صنایع فلزی، خودروسازی و بررسی پوششها هستند و امکان اندازهگیری ضخامت قطعات بدون آسیب به سطح را فراهم میکنند. مجموعه نیروسنجش با ارائه تجهیزات تخصصی اندازهگیری، محصولاتی مانند ضخامت سنج و ترمومتر تماسی را برای کاربردهای صنعتی و حرفهای عرضه میکند. انتخاب صحیح ابزار اندازهگیری متناسب با نیاز، باعث افزایش دقت نتایج و بهبود فرآیندهای کنترل و بررسی خواهد شد.
جمعبندی
خطای ضخامت سنج روی سطح زنگزده معمولاً به دلیل زبری سطح، پوستههای زنگ، خوردگی، تماس نامناسب سنسور و انتخاب نادرست روش اندازهگیری ایجاد میشود. بنابراین هر عددی که روی یک سطح خوردهشده نمایش داده میشود نباید بدون بررسی شرایط سطح، ضخامت واقعی فلز در نظر گرفته شود.
تمیز کردن مناسب محل اندازهگیری، کالیبراسیون صحیح، انتخاب دستگاه و سنسور مناسب و انجام اندازهگیری در چند نقطه میتواند به افزایش دقت و اطمینان از نتیجه کمک کند.
