تفاوت ترمومتر لیزری و ترمومتر تماسی

اندازه‌گیری دقیق دما در بسیاری از صنایع، آزمایشگاه‌ها، تاسیسات، صنایع غذایی و حتی مصارف خانگی اهمیت زیادی دارد. برای این کار، دو نوع از پرکاربردترین ابزارها ترمومتر لیزری و ترمومتر تماسی هستند. هرچند هر دو دستگاه برای اندازه‌گیری دما طراحی شده‌اند، اما نحوه عملکرد، کاربرد، دقت و شرایط استفاده از آن‌ها با یکدیگر تفاوت‌های مهمی دارد.

بسیاری از افراد هنگام خرید نمی‌دانند که ترمومتر لیزری بهتر است یا ترمومتر تماسی؟ پاسخ این سوال به نوع کاربرد شما بستگی دارد. اگر نیاز به اندازه‌گیری سریع دمای سطح اجسام بدون تماس دارید، ترمومتر لیزری انتخاب مناسبی است؛ اما اگر اندازه‌گیری دقیق دمای داخل مواد، مایعات یا مواد غذایی مدنظر باشد، ترمومتر تماسی گزینه بهتری خواهد بود. در ادامه تفاوت‌های این دو دستگاه را به‌طور کامل بررسی می‌کنیم.

تفاوت در نحوه اندازه‌گیری دما

مهم‌ترین تفاوت این دو دستگاه، روش اندازه‌گیری دما است.ترمومتر لیزری با استفاده از سنسور مادون قرمز، انرژی حرارتی ساطع‌شده از سطح اجسام را دریافت کرده و بدون تماس مستقیم، دمای سطح را اندازه‌گیری می‌کند.در مقابل، ترمومتر تماسی باید از طریق پراب یا سنسور با جسم، مایع یا ماده مورد نظر تماس داشته باشد تا بتواند دما را اندازه‌گیری کند.

ترمومتر لیزری فقط دمای سطح را اندازه‌گیری می‌کند

یکی از نکات مهم این است که ترمومتر لیزری تنها دمای سطح اجسام را نشان می‌دهد و نمی‌تواند دمای داخلی آن‌ها را اندازه‌گیری کند.به همین دلیل برای اندازه‌گیری دمای مایعات، مواد غذایی، گوشت، مواد شیمیایی یا داخل تجهیزات، معمولا از ترمومترهای تماسی استفاده می‌شود.

سرعت اندازه‌گیری

ترمومتر لیزری در کمتر از یک ثانیه نتیجه را نمایش می‌دهد و برای اندازه‌گیری تعداد زیادی از نقاط در مدت کوتاه بسیار مناسب است.ترمومتر تماسی معمولا به چند ثانیه زمان نیاز دارد تا سنسور با دمای جسم به تعادل برسد و عدد نهایی را نمایش دهد.

ایمنی هنگام کار

در محیط‌هایی که اجسام بسیار داغ، تجهیزات برقدار یا قطعات در حال حرکت وجود دارند، استفاده از ترمومتر لیزری ایمنی بیشتری ایجاد می‌کند؛ زیرا نیازی به تماس مستقیم با سطح نیست.اما در ترمومتر تماسی، سنسور باید با جسم تماس پیدا کند و در برخی شرایط ممکن است نیاز به رعایت نکات ایمنی بیشتری باشد.

دقت اندازه‌گیری

اگر از هر دو دستگاه در شرایط مناسب استفاده شود، هر دو می‌توانند دقت بالایی داشته باشند.با این حال، برای اندازه‌گیری دمای داخلی مواد یا زمانی که تماس مستقیم امکان‌پذیر است، ترمومتر تماسی معمولا نتایج دقیق‌تر و پایدار‌تری ارائه می‌دهد.در مقابل، دقت ترمومتر لیزری به عواملی مانند ضریب گسیلندگی، فاصله تا جسم و نوع سطح بستگی دارد.

کاربردهای ترمومتر لیزری

ترمومتر لیزری بیشتر در موارد زیر استفاده می‌شود:

• اندازه‌گیری دمای موتور و ماشین‌آلات
• تابلوهای برق
• کوره‌ها
• سیستم‌های تهویه و سرمایش
• خطوط تولید
• قطعات در حال حرکت
• سطوح بسیار داغ
• نقاط غیرقابل دسترس

کاربردهای ترمومتر تماسی

ترمومترهای تماسی در کاربردهای زیر عملکرد بهتری دارند:

• صنایع غذایی
• آزمایشگاه‌ها
• اندازه‌گیری دمای مایعات
• کنترل دمای مواد شیمیایی
• بررسی دمای داخل مواد
• تجهیزات پزشکی و تحقیقاتی
• فرآیندهای تولید حساس

مزایا و معایب ترمومتر لیزری

مزایای ترمومتر لیزری عبارت‌اند از:

• اندازه‌گیری بدون تماس
• سرعت بسیار بالا
• ایمنی بیشتر
• مناسب برای اجسام داغ یا دور از دسترس
• کاربری آسان

در مقابل، این دستگاه تنها دمای سطح را اندازه‌گیری می‌کند و روی سطوح براق یا بازتابنده ممکن است با کاهش دقت مواجه شود.

مزایا و معایب ترمومتر تماسی

از مهم‌ترین مزایای ترمومتر تماسی می‌توان به دقت بالا در اندازه‌گیری دمای داخلی، امکان استفاده برای مایعات و مواد غذایی و وابستگی کمتر به جنس سطح اشاره کرد.در مقابل، نیاز به تماس مستقیم، زمان بیشتر برای اندازه‌گیری و محدودیت در استفاده از سطوح بسیار داغ از معایب این دستگاه محسوب می‌شوند.

کدام ترمومتر انتخاب بهتری است؟

اگر هدف شما اندازه‌گیری سریع دمای سطح تجهیزات صنعتی، قطعات داغ یا نقاط غیرقابل دسترس است، ترمومتر لیزری بهترین انتخاب خواهد بود.اما اگر نیاز به اندازه‌گیری دقیق دمای داخلی مواد، مایعات، مواد غذایی یا فرآیندهای آزمایشگاهی دارید، ترمومتر تماسی گزینه مناسب‌تری است.در بسیاری از صنایع، هر دو نوع ترمومتر در کنار یکدیگر استفاده می‌شوند تا بتوان دمای سطح و دمای داخلی را با دقت بیشتری کنترل کرد.

سخن آخر

ترمومتر لیزری و ترمومتر تماسی هر دو ابزارهای مهمی برای اندازه‌گیری دما هستند، اما هرکدام کاربردهای متفاوتی دارند. ترمومتر لیزری با سرعت بالا و بدون تماس، برای اندازه‌گیری دمای سطح اجسام مناسب است، در حالی که ترمومتر تماسی برای اندازه‌گیری دقیق دمای داخلی مواد، مایعات و فرآیندهای حساس انتخاب بهتری محسوب می‌شود. پیش از خرید، بهتر است نیاز واقعی خود را بررسی کرده و دستگاهی را انتخاب کنید که با نوع کاربرد شما بیشترین سازگاری را داشته باشد.